تاریخچه قهوه

سنت های قهوه نوشی در ایران

سنت های قهوه نوشی در ایران - سنت های نوشیدن قهوه - سنت های قهوه

نوشیدن قهوه در ایران و سنت های مربوط به آن به دوره ی صفویه و عباسیه باز می گردد، قهوه خانه ها نیز در همین زمان بود که جای خود را در میان مردم بازکرد.
طبق تحقیقات هونام، از سفرنامه های چند توریستِ اروپایی میتوان استناد کرد که قهوه در آن زمان با سنت ها و آداب خاصی نوشیده می شده است. (پیترو دلاواله) و (آدام اولئاریوس) که از مشهور ترین جهانگردان اروپایی هستند، در آن زمان به ایران سفر کرده و در این رابطه گزارشاتی در سفرنامه های خود نوشند.

سنت های قهوه نوشی در ایران

هومگ، مجله خبری هونام “

آدام اولئاریوس از آداب قهوه نوشی میگوید و در در سفرنامه خود در قسمت مربوط به رخدادهای سال ۱۶۳۷ میلادی از قهوه و قهوه‌خانه چنین نوشته است: (اماکنی در ایران به نام قهوه خانه وجود دارد که در آن تنباکو مصرف می کنند و آب سیاهی که قهوه نام دارد می نوشند، در این مکان شاعران ، تاریخ دانان و دیگر شخصیت های فرهنگی حضور می یابند و به مباحثه در حوزه های علمی و ادبی می پردازند.)
اما با گذشت زمان دیگر اثری از قهوه و قهوه نوشی به عنوان نوشیدنی و سنتِ قدیمی خبری نیست و این آداب در اکثر نقاط ایران از بین رفته است، اما در استان های جنوبی کشورمان، خصوصا خوزستان این رسم همچنان به قوت خود باقی است و قهوه به عنوان یک نوشیدنی سنتی و همیشگی در میهمانی‌های عرب‌های این استان حاضر است.
در زیر به برخی از آدابِ این رسم جالب اشاره خواهیم کرد:

 

آداب نوشیدن قهوه در جنوب ایران

این سنت در کشورهای حاشیه نشین خلیج فارس و مناطق جنوبی ایران بسیار حائز اهمیت است. چنانکه در بیشتر مراسم های مهم، نظیر جشن های عروسی، خواستگاری، میهمانی های دولتی، عید های مختلف، عزاداری ها و… انجام می‌شود. معمولا این مراسم بعد از صرف نهار آغاز می شود، بدین صورت که میهمانان به محلی در خانه به نام مضیف هدایت شده و با سنت های خاص و به کمکِ وسایلِ ویژه ای که به آنها (المعامیل) گفته می شود از میهمانان پذیرایی می شود.
در این میهمانی به کسی که قهوه را برای میهمانان می آورد، ساقی، گفته میشود. ساقی معمولا یکی از فرزندانِ پسر خانواده و اغلب، پسرِ ارشد است. پذیرایی قهوه معمولا از سمت راست مضیف و یا از ریش سفیدِ جمع شروع می‌شود. ساقی فنیان که فنجان مخصوص قهوه است را با دست راست می‌گیرد و مهمان هم باید آن را با دست راست بگیرد و بدون آن‌که زمین بگذارد آن را بنوشد، نکته جالب اینجاست که اگر مهمان فنجان را با دستِ چپ بگیرد و یا آنرا زمین بگذارد، به صاحب مجلس بی احترامی کرده است.

 

رسم بر این است که اگر پس از نوشیدن فنجان نخست، دیگر میلی به نوشیدن قهوه نداشتیم باید فنجان را تکان دهیم و اگر تکان ندهیم یعنی این‌که باز هم قهوه می‌خواهیم. هر فنجان قهوه‌ای که در این مراسم نوشیده می‌شود اسمی منحصر به فرد دارد، بر این اساس فنجان اول «الهیف » و به ترتیب فنجان‌های بعدی «الضیف» و «الکیف» و «السیف» نام دارند.
اگر کسی سه بار فنیان را بدون حرکت به میزبان دهد و سه بار قهوه بنوشد یعنی این‌که برای حل مشکلش به نزد شیخ و یا مالک مضیف آمده و می‌خواهد که او مشکلش را حل کند. در صورت رسیدن نوبت به فنجان چهارم یا السیف میهمان فنجان را تکان نمی‌دهد و این خود پیام دیگری برای میزبان است. وقتی میهمان فنجان چهارم را می‌نوشند، با این کار به شیخ یا ساقی مجلس می‌گوید که با او پیوند برادری و اخوت بسته و در همه حال در کنار او خواهد بود.
این روز ها مضیف های جنوب کشورمان بازدید کنندگان بسیاری دارد و همین امر باعث شد تا در دی ماهِ سال 90 مضیف و مراسم قهوه‌خوری عرب‌ها در فهرست آثار ملی کشور به ثبت برسد.

” هومگ ، مجله خبری هونام ” 

برای کسب اطلاعات بیشتر در حوزه قهوه هونام را دنبال کنید …

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *